บ่อยครั้งที่เรามักจะมองเห็นงูหรือเหล่านากินตามภาพยนตร์ หรือละครซีรีส์ต่างๆ ชวนให้ผู้เขียนเกิดความสงสัยว่า นากินมีวิธีการบูชาอย่างไร เหตุใดจึงเกิดวันนาคปัญจมีขึ้นมา “ซึ่งมีน้อยคนนักที่จะรู้จักนากินได้อย่างถ่องแท้ บทความนี้จะพาทุกคนมาหาคำตอบกันครับ”
วันนาคปัญจมี วันอะไร?
ทำความรู้จักเทศกาลศักดิ์สิทธิ์ของบริวารของพญานาคราช “หนึ่งในวันสำคัญของศาสนาฮินดู-พราหมณ์ คงจะไม่กล่าวถึงวันนี้ไปไม่ได้ นั้นเป็น วันนาคปัญจมี ซึ่งจะตรงกับขึ้น 5 ค่ำ หรือที่ชาวฮินดูเรียกว่า ศุกรปักษะ ปัญจมี โดยเกิดในช่วงเดือนศรวณะ ซึ่งหากเทียบกับบ้านเราจะเป็นเดือนกรกฎาคมนั่นเองครับ”
‘นาคปัญจมี’ เป็นชาวฮินดูจะนิยมกราบไหว้บูชางู หรือ บริวารของเหล่าพญานาค ตามความเชื่อดั้งเดิม บางบ้านจะป้อนนมโค นมวัว ให้กับงูพิษ และส่วนใหญ่จะเป็นงูเห่า เพราะเชื่อกันว่าจะช่วยให้ครอบครัวอยู่เย็นเป็นสุขอีกด้วยครับ
ที่มาของวันนาคปัญจมีในความเชื่ออินเดียและฮินดู
“ตามตำราโบราณกล่าวว่า วันนาคปัญจมี มีความสัมพันธ์กันกับ ‘งู’ อันเป็นบริวารของเหล่าพญานาคราช และเหล่านางพญานาคิณี ซึ่งในวันนี้จะมีการบูชางูด้วย เพราะชาวอินเดียเชื่อกันว่างูมีฐานะสูงกึ่งเทพเจ้า และมีความสลักสำคัญต่อเทวะในศาสนาฮินดูอีกด้วย” ดังนั้นในเทศกาลบูชางูจะมีการทำพิธีบูชา ให้อาหาร หรือที่เรียกว่าป้อนนมแก่งู เป็นการส่งต่อความเมตตาแก่สรรพชีวิตอีกด้วยครับ
วันนาคปัญจมีควรสวดมนต์บทไหน
ในเทศกาลบูชางูวันนาคปัญจมี ชาวบ้านในอินเดียทั้งหมดจะนิยมสวด นวนาค สโตตรัม ซึ่งในบทนี้จะเป็นการบูชา 9 พญานาคราชสายฮินดู โดยมีบทสวด ดังต่อไปนี้ “Anantam Vasukim Shesham อนันตัม วสุคิม เชชัม Padmanabham cha Kambalamปัทมานภัม จะ กัมบาลัม Shankhapalam Dhartarashtram ชังคะปาลัม ทัตตะรัตตรัม Taxakam Kaliyam Tatha ทะสะกัม กาลิยัม ทัตตะ Etani Nava Navaami Naganancha Mahatmana อตานิ นว นวมี นาคานันจะ มะหัตมะนะ Sayam Patenityam Prathahkaale Visheshita สยัม ปะเตนิตยัม ปะถากาเล วิเชชิตา Tasya Vishabhayam Naasti Sarvatra Vijayaa Bhaveth ตัสยะ วิษาภายัม นัสติ สรรวะทา วิชัยยะ ภเวท” นั่นเองครับ
“โดยพระนามของนาคราชทั้ง 9 ที่อยู่ในบทสวดนวนาค สโตตรัม มีดังต่อไปนี้
- อนันต์นาคราช
- วาสุกรีนาคราช
- เชษะนาคราช
- ปัทมานาภะนาคราช
- กัมพละนาคราช
- ศังขะปาลนาคราช
- ธฤตราษฏร์นาคราช
- ตักษกะนาคราช
- กาลียะนาคราช
ดังนั้น นวนาคสโตตรัมจึงเปรียบได้กับ การบูชาลายเพลงพญานาคราชทั้ง 9 ของไทย ตามที่ปรากฏรายพระนามมทั้ง 9 นาคาราชในช่องยูทูปต่างๆ ครับ”
หน้าที่ของพญานาคราช และนาคราชา
“สำหรับหน้าที่ของพญานาคราชนั้น มีหลากหลายหน้าที่ แต่ในคัมภีร์โบราณกล่าวว่า พญานาคราชสามารถเรียกน้ำ เรียกฝน และทำให้เกิดลมได้” ทั้งพญานาคราชยังปกปักรักษา และทำนุบำรุงพระพุทธศาสนา ในทุกมิติของพระพุทธศาสนา ไม่ใช่เพียงแต่ประเทศไทยเท่านั้น หากพญานาคราชจะปกป้องผู้ทำความดีต่อพระพุทธศาสนาในอีกหลายประเทศ เช่น พุกาม ลาว เนปาล อินเดีย และศรีลังกา เหล่านี้ล้วนแล้วแต่มีพญานาคราชป้องภัย อันตราย ให้ทั้งสิ้นนั่นเองครับ
สรุป – วันนาคปัญจมีในฐานะวันแห่งพลังพญานาคและความสมดุลของชีวิต
“ดังนั้น นวนาคสโตตรัมจึงเป็นบทสวดที่นิยมสวดอย่างมากในวันนาคปัญจมี ซึ่งชาวอินเดียมักเชื่อกันว่าการบูชานาคราชจะช่วยให้รอดพ้นจากพิษงูได้อีกด้วยครับ ทั้งการป้อนนมงูทั้งหลายยังเป็นการเมตตาต่อเหล่างู เพราะทุกชีวิตย่อมมีหัวใจและมีสิทธิที่จะได้ดำรงชีวิต ลืมตาอยู่บนโลกนี้นั่นเองครับ”
แม้ว่าวันนาคปัญจมีจะเป็นวันในพิธีกรรมทางศาสนาฮินดูก็ตาม แต่พญานาคราช คือดวงจิตญาณหนึ่งที่มีชีวิต มีหัวใจ พวกท่านเกิดมาเพื่อพิทักษ์รักษาพระพุทธศาสนาขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้าทั้งสิ้น โดยหัวใจหลักสำคัญในการบูชาพญานาคราชจะต้องประกอบไปด้วย ศีลบริสุทธ์ ทาน และการบำเพ็ญบารมีที่พลังใจเต็มกำลังอีกด้วยครับ ผู้เขียนเชื่อว่าหากเราหมั่นทำความดี บำเพ็ญสมาธิ ภาวนา และละเว้นกรรมชั่วทั้งปวงแล้ว พญานาคราชทั้งหลายจะมาคุ้มครองป้องกันภัยเราจากอันตราย สิ่งอัปมงคล สิ่งไม่ดีทั้งหลายที่จะกร้ำกรายเราได้นั่นเองครับ
